Sorunlar

Fobiler

  • Karanlıktan veya yükseklik korkmanız sizin hayatınızın akışını değiştiriyor mu?
  • Korktuğunuz şeylerin fotoğrafına bile bakamıyor musunuz?

Hayatımız boyunca nelerden korkmuyoruz ki? Farelerden, yılanlardan, depremden, yıldırımdan, uçağa binmekten… Bu korkuların listesi uzadıkça uzayabilir. Artık korkulan şeyler hayatımızın akışını bozuyorsa ve korku veren şeyleri hatırlayınca bile kötü yapıyorsa işte o zaman fobilerimiz ortaya çıkmış ve bizi yönlendiriyor demektir. Gerçekte korku yaratmayacak bir nesneye, aktiviteye veya duruma karşı aşırı korku duyma ve kaçınma davranışında bulunmaya fobi denir. Fobisi olan kişiler, korku yaratacak durumla karşılaştığında aşırı kaygı duyar. Korkularının saçma olduğunun farkındadır. Ancak korkularını mantıksal düşünerek engelleyemezler.

Sosyal fobi

  • Sosyal bir ortamda yanlış bir şey söylerim diye endişe yaşıyor musunuz?
  • Alaya alınmaktan korktuğunuz için sessiz kalmayı mı tercih ediyorsunuz?
  • Konuşmaya başladığınızda vücudunuz yüz kızarması, terleme, kalp çarpıntısı, baş dönmesi gibi belirtiler mi gösteriyor?

Sosyal fobi kişinin başkalarınca olumsuz değerlendirildiği ortamlarda aşağılanacağı, utanç duyacağı ya da gülünç duruma düşeceğinden kaygı duyar. Bu kişiler, konuşmayı başlatamazlar, göz göze gelmekten kaçınırlar, diğer insanlara göre daha az konuşurlar, daha uzun süre sessiz kalırlar, cevap vermekte gecikirler, konuşmaya eşit ölçüde katılamazlar. Bazen meslekleri gereği insanlarla ya da toplum önünde konuşmak zorunda olsalar bile çok zorlanırlar. Dikkatleri kendilerine yönelmiş durumdadır; diğer insanların kendileriyle ilgili ne düşündüğünü düşünürler.

Kaygılar

  • Hiçbir şeyin yolunda gitmediğini düşünüp ve her an kötü bir şey olacakmış gibi mi hissediyorsunuz?
  • Baş ağrısı, boyun ve sırt ağrısı şikâyetleriniz mi var?
  • Uykuya dalmakta zorlanıp geceleri uykunuz mu bölünüyor?
  • Yakınmalarınız sizin kaygılanmanızdan sıkıldı mı?

Kaygı, tehlike ya da tehlike olasılığı karşısında yaşanan bir duygudur. Günlük dilde endişe, huzursuzluk, sıkıntı, bunaltı olarak ifade edilir. Herkes yaşamında birçok kez çeşitli boyutlarda kaygı yaşamaktadır. Kaygı normal düzeyde olduğunda uyum sağlayıcı bir işlev görür. Kişiyi içten ya da dıştan gelen tehditlere karşı önlem alması konusunda uyarır. Süre ya da şiddet olarak aşırı olması, kişinin yaşamını olumsuz yönde etkilemeye başlaması kaygının tedaviyi gerektiren boyut aldığını düşündürmelidir.

Takıntılar

  • Aşırı bir şekilde tüpü, musluğu ya da kapıları kontrol ediyor musunuz?
  • Aklınıza gelen takıntılı düşüncelerden uzaklaştırmakta güçlük mü çekersizin?
  • Size göre bazı sayılar uğursuz mu?
  • Mikrop kapmaktan ya da hastalanmaktan korkup kaygı duyar mısınız?
  • Yürürken çizgilere basmamaya özen gösterir misiniz?
  • Ters duran terlikleri düzeltmeden geçemez misiniz?
  • Arabayı kilitledikten sonra defalarca kontrol ediyor musunuz?

Takıntılar (obsesyonlar), kişiyi rahatsız eden, tekrarlayıcı ve zorlayıcı düşüncelerdir. Kişi çoğunlukla takıntıların mantıksız olduğunun farkındadır ancak yine de zihninden atmakta zorlanır. Çoğunlukla takıntılara kompülsiyon dediğimiz bazı davranışlar eşlik eder. Kompülsiyonlar, kişinin takıntısından kaynaklanan sıkıntıyı gidermek için, yaptığı tekrarlayan davranışlardır. Bu nedenle hastalık psikiyatride obsesif-kompülsif bozukluk olarak tanınır. Hasta olmadan önce de titiz olan bir kişide olasılıkla temizlik ve aşırı el yıkama şeklinde ortaya çıkan hastalık, günlük hayatında güvensiz ve evhamlı olan bir başkasında şüphecilik ve kontrol etme şeklinde görülebilir. En çok 20’li yaşlarda ortaya çıkar.